Aktualizacja: 12 lipca 2024
Pierwiastek jodu odgrywa ważną rolę w produkcji tyroksyny, hormonu wytwarzanego w tarczycy, który pomaga regulować przemianę materii. Choć organizmowi potrzebne są jedynie śladowe ilości tego pierwiastka, jest on tak ważny dla zdrowia, że już w latach dwudziestych uznano, że trzeba wzbogacać nim sól kuchenną. Spowodowało to niemal zupełne zniknięcie pewnej formy upośledzenia umysłowego nazywanej matołectwem lub kretynizmem. W Polsce stosowana jest również sól jodowana, szczególnie w rejonach kraju leżących daleko od morza (nad morzem jod występuje naturalnie w powietrzu).
Spis treści
Pierwiastek jodu – działanie
Jak dotąd znane jest tylko jedno działanie tego wyjątkowego mikroelementu na organizm ludzki – pobudza on tarczycę do wytwarzania tyroksyny. Hormon ten reguluje przemianę materii wszystkich komórek. Zaspokaja zapotrzebowanie organizmu na jod, kobiety ciężarne mogą zapobiec powstaniu pewnego typu upośledzenia umysłowego u płodu. W odróżnieniu od innych mikroelementów, jod nie pomaga leczyć konkretnych schorzeń, lecz odgrywa ogromną rolę w utrzymaniu we właściwym stanie tarczycy, gruczołu wydzielania wewnętrznego.
Gdy dostarczamy organizmowi wystarczającej ilości pierwiastka jodu, jest go w organizmie około 40 mg, z czego 75% w tarczycy. Gruczoł ten odpowiada za ogólną przemianę materii, czyli szybkość i skuteczność spalania kalorii. Reguluje też:
- wzrost i rozwój dzieci;
- rozmnażanie;
- funkcjonowanie mięśni i nerwów;
- rozkład białek i tłuszczów;
- wzrost paznokci i włosów;
- wykorzystanie tlenu przez wszystkie komórki organizmu.
Są pewne dowody na to, że jod pochodzący ze źródeł organicznych może pomóc łagodzić bóle związane z torbielami piersi, lecz w przypadku tej choroby, przed zastosowaniem preparatów jodowych należy poradzić się lekarza.
Zapotrzebowanie na jod
Zalecana dawka dzienna pierwiastka jodu dla osób dorosłych to około 140 ug. Jedna łyżeczka jodowanej soli zawiera 300 ug jodu, jednak istnieją inne, lepsze źródła tego pierwiastka. Może nim być Spirulina morska, która w swoim składzie zawiera właśnie naturalny jod.
Zobacz również: Spirulina i jej zastosowanie przy tarczycy.
Pierwiastek jodu – niedobory
Niedobór pierwiastka jodu jest spotykany niezwykle rzadko w krajach rozwiniętych. Pierwsze jego objawy to powiększenie tarczycy, która tworzy wole tarczycy, żeby większą powierzchnią odebrać więcej jodu z krwiobiegu. Choć zmniejszenie produkcji tyroksyny przez tarczycę (niedoczynność tarczycy) może być spowodowane niedoborem jodu, częstym powodem tej nieprawidłowości jest choroba nazywana obrzękiem śluzowatym. Jest to choroba autoimmunologiczna, czyli taka, w której układ odpornościowy organizmu zaczyna działać przeciwko niektórym jego własnym tkankom. Niedoczynność tarczycy przejawia się takimi objawami, jak:
- zmęczenie;
- suchość skóry;
- zwiększone stężenie tłuszczów we krwi;
- chrypka;
- opóźnienie reakcji;
- zmniejszenie jasności umysłu.
W razie zauważenia u siebie tych objawów należy koniecznie udać się do lekarza.
Pierwiastek jodu – nadmiar
Ryzyko przedawkowania pierwiastka jodu jest bardzo niewielkie, nawet jeśli jego spożycie przekroczy 10 lub 20 razy zalecaną dawkę. Dopiero przy 30-krotnym jej przekroczeniu można odczuć skutki uboczne, np.:
- metaliczny posmak w ustach;
- wrzody jamy ustnej;
- obrzmienie ślinianek;
- biegunka;
- wymioty;
- ból głowy;
- wysypka;
- trudności w oddychaniu.
Znaczny nadmiar, jak i niedobór może doprowadzić do powstania wola, tym razem z powodu nadczynności tarczycy. Gruczoł ten zaczyna wówczas wytwarzać zbyt duże ilości tyroksyny, co może powodować nadmierne pobudzenie, lęki i zbyt nagłą utratę wagi ciała.
Źródła jodu
Doskonałym źródłem pierwiastka jodu są ryby i algi morskie, takie jak Spirulina. Gleba w rejonach nadmorskich zawiera zazwyczaj jod, dlatego dużo jest go w warzywach i owocach hodowanych na tych ziemiach oraz w nabiale pochodzącym od krów pasących się na rosnącej tam trawie. Dobrym źródłem jodu jest także pieczywo. Jod jest dostępny w kapsułkach, płynie oraz w tabletkach.
![](https://www.spirulina.pl/wp-content/uploads/2021/04/polecane.jpg)
![](https://www.spirulina.pl/wp-content/uploads/2020/10/spirulina-tabletki-bioalgi.jpg)
Spirulina posiada w pełni naturalne witaminy i minerały o wysokim stężeniu. W jej skład wchodzą m.in.: biotyna, beta-karoten, kwas foliowy, tiamina, niacyna, witamina D, E i inne witaminy oraz białko i błonnik. To też źródło cynku, magnezu, wapnia, żelaza
Zobacz tutaj ...
![](https://www.spirulina.pl/wp-content/uploads/2020/11/spirulina-w-proszku-bioalgi.jpg)
Spirulina w proszku to słodkowodna alga, zawierająca duże stężenie witamin, minerałów i innych, ważnych składników odżywczych. Wysoką jakość uzyskano dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym, przestrzeganiu restrykcyjnych norm podczas hodowli i …
Zobacz tutaj ...
Bibliografia
- Gołkowski F., Wybrane problemy globalnej profilaktyki jodowej, Państwo i Społeczeństwo, 1/2014.
- Gietka-Czernel M., Profilaktyka niedoboru jodu, Postępy Nauk Medycznych, 12/2015.
- Kurosad A., Nicpoń J., Kubiak K., Jankowski M., Kungl K., Występowanie, obieg i obszary niedoboru jodu oraz główne jego źródła w żywieniu człowieka i zwierząt, Adv Clin Exp Med, 5/2005.
- Liskowska M., Leczenie chorób tarczycy, Łódź 2018.
W zwiazki z tym jak wazny jest jod proponujecie kupic spiruline w tabletkach lub proszku bez jodu???
Jod jest jedynym pierwiastkiem, który może się przedostać do organizmu wieloma drogami, przez skórę, jamę ustną wdychane powietrze i pełni wiele ważnych ról w naszym organizmie. Warto czytać, ja np. nauczyłam się kontrolować jego poziom dzięki książce ” Jod”, jest to bardzo ważne dla naszego zdrowia.